Giáo án Ngữ văn lớp 6 - Tuần 19 - Tích hợp năng lực số và AI năm học 2026-2027

Nội dung tài liệu: Giáo án Ngữ văn lớp 6 - Tuần 19 - Tích hợp năng lực số và AI năm học 2026-2027

1. Biên soạn: Lop6.com.vn Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Tiếp phần trình bày chi tiết d, e. – d. Ngựa sắt phun lửa, roi sắt quật giặc “chết như ngả rạ”: ca ngợi vũ khí bằng sắt — thành tựu của người Việt cổ thời Hùng Vương (thợ đêm ngày làm theo lệnh vua); roi gãy thì nhổ tre quật giặc: Gióng đánh giặc bằng cả cỏ cây của đất nước (theo SGV tr. 14 – 15). – e. Đánh tan giặc, tráng sĩ một mình lên đỉnh núi, cởi giáp sắt bỏ lại, cả người lẫn ngựa bay lên trời: người anh hùng làm xong việc cứu nước thì ra đi, không nhận công danh; Gióng trở thành bất tử trong lòng nhân dân (kết cục thần kì của nhân vật truyền thuyết, SGV tr. 8). – Câu hỏi thêm: bà con hàng xóm (gom gạo thóc), nhà vua, thợ (làm vũ khí sắt), cả cây tre của đất nước. Bước 4. Kết luận, nhận định 3. Các chi tiết tiêu biểu: tiếng nói đầu tiên là lời Đánh giá bằng lời: đạt khi mỗi chi tiết có câu văn xin đánh giặc; lớn lên nhờ cả làng; vươn vai làm căn cứ và nêu được ít nhất một ý nghĩa. thành tráng sĩ; vũ khí sắt và tre đánh giặc; bay về Chấp nhận cách diễn đạt khác có căn cứ trong trời. truyện. Nối Tri thức ngữ văn: yếu tố kì ảo có ở ⇒ Các chi tiết kì ảo tôn vinh người anh hùng cả ba phần (ra đời, chiến công, kết cục). và cho thấy sức mạnh của cả cộng đồng đứng sau chiến công. 16
2. Biên soạn: Lop6.com.vn Hoạt động 3. Khám phá văn bản: chiến công, ý nghĩa hình tượng và chủ đề (câu 4, 5) (8 phút) a) Mục tiêu: Nêu được chiến công phi thường của Thánh Gióng, ý nghĩa hình tượng và chủ đề của truyện. b) Nội dung: Cặp đôi trả lời câu 4, 5 (SGK tr. 9), dựa vào bảng phiếu 74A vừa hoàn thành. c) Sản phẩm: Câu trả lời câu 4, 5 ghi vở. d) Tổ chức thực hiện: Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ Trao đổi, ghi vở. Giao cặp (3 phút) trả lời: Dự kiến trả lời: 4. Chiến công phi thường mà Thánh Gióng đã – Câu 4: Chiến công: đánh tan giặc Ân, đuổi đám làm nên là gì? Em hãy nêu ý nghĩa của hình tàn quân đến núi Ninh Sóc, cứu nước. Ý nghĩa: tượng Thánh Gióng. (SGK tr. 9) Thánh Gióng là hình tượng tiêu biểu của người 5. Theo em, chủ đề của truyện Thánh Gióng là anh hùng đánh giặc giữ nước; Gióng mang trong gì? (SGK tr. 9) mình sức mạnh của cả cộng đồng — bà con góp gạo nuôi, thợ làm vũ khí sắt, cây tre của đất nước cùng đánh giặc (theo SGV tr. 15). – Câu 5: Truyện ca ngợi chiến công đánh giặc cứu nước thắng lợi và người anh hùng mang sức mạnh của cộng đồng; thể hiện niềm tự hào của nhân dân về truyền thống chống giặc ngoại xâm (theo SGV tr. 15). Chấp nhận cách diễn đạt khác có hai ý: đánh giặc cứu nước, ngợi ca người anh hùng. Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ Dùng phiếu 74A để trả lời. Gợi cặp lúng túng ở vế “ý nghĩa hình tượng”: nhìn lại câu hỏi thêm ở phiếu 74A — chiến công ấy là của riêng Gióng hay còn của những ai? Bước 3. Báo cáo, thảo luận Trình bày, bổ sung. Mời hai cặp trình bày câu 4, một cặp câu 5. Hỏi Dự kiến trả lời: thêm: Vì sao nói người anh hùng trong truyền – Phần Giới thiệu bài học (SGK tr. 4) nói người thuyết mang sức mạnh của cộng đồng? Hãy nối anh hùng sinh trưởng trong lòng cộng đồng, nhận với điều em đọc ở phần Giới thiệu bài học. sự trợ giúp của cộng đồng và đền đáp bằng cống hiến; Gióng cũng vậy: được cả làng nuôi, được nhà vua và thợ làm vũ khí, rồi đánh tan giặc. Bước 4. Kết luận, nhận định 4. Chiến công và ý nghĩa hình tượng: đánh tan Đánh giá bằng lời: đạt khi câu 4 có đủ hai vế giặc Ân; hình tượng tiêu biểu của người anh (chiến công; ý nghĩa), câu 5 nêu được chủ đề có hùng đánh giặc giữ nước, kết tinh sức mạnh của hai ý. cộng đồng. 5. Chủ đề: đánh giặc cứu nước thắng lợi, ngợi ca người anh hùng. ⇒ Thánh Gióng là người anh hùng của cả cộng đồng. 17
3. Biên soạn: Lop6.com.vn Hoạt động 4. Khám phá văn bản: lời kể tạo tính xác thực (câu 6) (4 phút) a) Mục tiêu: Chỉ ra lời kể hàm ý câu chuyện đã thực sự xảy ra và nêu ý nghĩa của lời kể đó. b) Nội dung: Cá nhân đọc lại đoạn cuối văn bản (SGK tr. 8), trả lời câu 6 (SGK tr. 9). c) Sản phẩm: Câu trả lời miệng câu 6. d) Tổ chức thực hiện: Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ Đọc, gạch chân lời kể. Giao cá nhân (1,5 phút) đọc lại đoạn cuối, trả lời: Dự kiến trả lời: 6. Lời kể nào trong truyện Thánh Gióng hàm ý – Lời kể: đoạn cuối “Hiện nay, vẫn còn đền thờ ở rằng câu chuyện đã thực sự xảy ra trong quá làng Phù Đổng ” — nhắc đền thờ, hội làng khứ? Nhận xét về ý nghĩa của lời kể đó. (SGK tr. tháng Tư, tre đằng ngà ở huyện Gia Bình ngả 9) màu vàng óng, vết chân ngựa thành hồ ao, làng Cháy; cùng lời mở đầu “Tục truyền, đời Hùng Vương thứ sáu”. – Ý nghĩa: gắn câu chuyện với những dấu tích, địa danh có thật để người nghe tin chuyện đã xảy ra; cho thấy nhân dân tin Thánh Gióng là người anh hùng có thật, tự hào về sức mạnh của dân tộc khi chống giặc ngoại xâm (theo SGV tr. 15 – 16). Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ Tìm từ ngữ, địa danh. Gợi: Tìm những từ chỉ thời gian hiện nay và những tên địa danh trong đoạn cuối. Bước 3. Báo cáo, thảo luận Trả lời, đối chiếu Tri thức ngữ văn. Mời hai HS trả lời; nối với Tri thức ngữ văn (SGK tr. 5): lời kể của truyền thuyết có thủ pháp gây ấn tượng về tính xác thực. Bước 4. Kết luận, nhận định 6. Lời kể gắn với dấu tích, địa danh có thật — Chốt ý nghĩa lời kể. thủ pháp tạo tính xác thực. ⇒ Dấu tích còn lại làm người nghe tin câu chuyện và tự hào về người anh hùng. 18
4. Biên soạn: Lop6.com.vn Hoạt động 5. Tổng kết và luyện tập (5 phút) a) Mục tiêu: Khái quát nội dung, nghệ thuật của truyện; củng cố chi tiết bằng bốn câu trắc nghiệm. b) Nội dung: Trả lời câu hỏi tổng kết; cả lớp giơ thẻ chữ chọn đáp án bốn câu trắc nghiệm. c) Sản phẩm: Dàn ý tổng kết ghi vở; lựa chọn trắc nghiệm. d) Tổ chức thực hiện: Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ Trả lời tổng kết; giơ thẻ. Hỏi thêm: Truyện Thánh Gióng giúp em hiểu gì Dự kiến trả lời: về người anh hùng và về nhân dân ta? Những nét – Đáp án: 1B (“Chú bé nghe tin, bỗng dưng cất nghệ thuật nào làm truyện hấp dẫn? tiếng nói với mẹ”), 2C, 3B, 4A (“khi ngựa thét ra Chiếu bốn câu trắc nghiệm (mỗi câu 20 giây, cả lửa có cháy mất cả một làng. Làng đó nay gọi lớp giơ thẻ): làng Cháy”). Phương án nhiễu đều sai với Câu 1. Chú bé cất tiếng nói đầu tiên khi nào? A. truyện: hoặc là việc truyện không kể (câu 1 A, Khi vừa tròn ba tuổi. B. Khi nghe tin nhà vua câu 3 A, C, D), hoặc là nhân vật, chi tiết khác truyền sứ giả đi tìm người tài giỏi cứu nước. C. trong truyện không trả lời đúng câu hỏi (câu 1 C, Khi giặc đến chân núi Trâu Sơn. D. Khi sứ giả D; câu 2 A, B, D; câu 4 B, C, D). mang ngựa sắt đến. Câu 2. Ai đã gom góp gạo thóc nuôi chú bé? A. Sứ giả. B. Nhà vua. C. Bà con hàng xóm. D. Các thợ rèn. Câu 3. Khi roi sắt gãy, tráng sĩ làm gì? A. Quay về xin roi mới. B. Nhổ những cụm tre cạnh đường quật vào giặc. C. Dùng áo giáp sắt chắn giặc. D. Rút quân về núi. Câu 4. Chi tiết nào giải thích vì sao có tên làng Cháy? A. Ngựa thét ra lửa làm cháy mất một làng. B. Vết chân ngựa thành những hồ ao. C. Tre đằng ngà bị cháy nên ngả màu vàng. D. Vua lập miếu thờ ở quê nhà. Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ Đối chiếu SGK. Câu nào nhiều HS chọn sai: cho mở SGK tìm câu văn. 19
5. Biên soạn: Lop6.com.vn Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Bước 3. Báo cáo, thảo luận Trả lời. Mời hai HS trả lời câu hỏi tổng kết. Dự kiến trả lời: – Nội dung: ca ngợi người anh hùng đánh giặc cứu nước, mang sức mạnh của cả cộng đồng; niềm tự hào về truyền thống chống giặc ngoại xâm. – Nghệ thuật: nhiều chi tiết kì ảo ở cả ba phần (ra đời, chiến công, bay về trời); lời kể trang trọng; gắn câu chuyện với dấu tích, địa danh có thật; dùng so sánh (lớn nhanh như thổi, chết như ngả rạ). Bước 4. Kết luận, nhận định IV. Tổng kết: Nội dung — người anh hùng đánh Chốt tổng kết. giặc cứu nước, sức mạnh cộng đồng. Nghệ thuật — kì ảo ở cả ba phần, lời kể trang trọng, dấu tích có thật. ⇒ Thánh Gióng là truyền thuyết tiêu biểu về người anh hùng đánh giặc giữ nước. 20